DEPREM UZMANLIĞI

Şirketimizin deprem uzmanlığı konusundaki çalışmaları, 2001 yılında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile inşaat mühendisleri odasının birlikte düzenlediği Deprem Güçlendirme eğitimine katılıp 7 günlük eğitim sonucu (PM) Proje Kontrol Müşavirliği belgesi (ek-1) alarak başlamıştır.

1)       İlk çalışmaları Adapazarı depreminde Orman Bölge Müdürlüğü binasının deprem güçlendirme uygulamasının yapılmasıydı. Özellikle zemin sıvılaşma riskine karşı zemin güçlendirmesi konusunda Adapazarı genelinde ilk uygulamasıdır.

2)       Daha sonra Düzce depreminde birçok binanın güçlendirme projesi hazırlanmıştır.

3)       Resmi olarak İstanbul Teknik Üniversitesinin kontrolünde Küçükçekmece bölgesinde 54 adet toplam 129.000m 2  ilköğretim okullarının deprem güçlendirme projeleri 120 günlük bir sürede tamamlanmıştır.

4)       T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’ye ait 1. derece deprem bölgelerinde 50’ye yakın lojmanlı hizmet binasının deprem güçlendirme projeleri hazırlanmıştır. Firmamız, 2001 yılından bu yana deprem uzmanlığı ve güçlendirme projeleri alanlarında da büyük bir titizlikle hizmet vermektedir. Güçlendirme projelerinde şirketimiz aşağıdaki aşamaları uygulayarak 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) doğrultusunda emniyetli ve ekonomik projeler yapmaktadır.

 Tüm yapının mimari ve betonarme rölevesinin çıkarılması,

 Hasar tesbit tutanaklarının hazırlanması,

 TBDY ‘ ne uygun olarak karot alınması,

 Ferroscan PS200 cihazı ile röntgen okuması yapılması,

 SKB Stroypribor IRS-MG4.01 ile beton basınç dayanımını belirlemek için test çekici

uygulanması,

 Geoteknik rapor hazırlanması,

 Mevcut yapının; 2018 TBDY ‘ ne göre bilgisayar programında durumunun elde edilen veriler doğrultusunda incelenmesi,

 Yapıya uygun güçlendirme yönteminin uygulanması ve bina güvenliğinin analizi.

 Ayrıca yığma yapıların; çıkarılan röleveler ve hazırlanan geoteknik rapor doğrultusunda bilgisayar programında mevcut ve güçlendirilmiş durum analizleri yapılarak projeleri sunulmaktadır.

Bina Deprem Performansı;

Tüm inceleme ve analizler, 18 Mart 2018 de Resmi Gazetede yayınlanan

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğine göre yapılmaktadır.

1.        Hasar Tespiti ve Mevcut Durum Araştırmaları

1.1.     Binaya ait proje ve inşa dokümanlarının belirlenmesi ve İncelenmesi.

Mevcut olması durumunda, (yapılacak inceleme-analiz ve değerlendirme çalışmalarında kullanılmak üzere) binaya ait mimari-betonarme proje çizimleri, ilgilim hesaplar, zemin araştırma raporları, ataşman defterleri, beton dayanımına ilişkin laboratuvar test raporları, vb.  dökümanların  incelenmesi.

1.2.     Bina Üzerinde Yapılacak Gözlem, İnceleme ve Deneyler

Binada aşağıda belirtilen inceleme, etüd ve deneyler yapılacaktır. Bu çerçevede, yapının, projesine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, projede öngörülmüş yapı malzemelerinin kullanılıp kullanılmadığı, yapının projelerinin mevcut olmaması durumunda ise rölevesi çıkarılarak yapının geometrik ve mekanik özellikleri bakımından mevcut durumu tespit edilecektir. Yapılacak tüm deney ve ölçümlerin yerleri, verilecek planlara referanslı olarak raporlarda yer alır.

1.3.     Beton Kalitesinin ve Donatı Durumunun Belirlenmesi

1.3.a.  Eleman Detayları:

 

Yapılan donatı tespitleri için Donatı Sıyırma ve Donatı Röntgeni gibi testler ve mekanik yöntemler yardımıyla donatılar belirlenir.

1.3.b.   Malzeme Özellikleri:

Beton kalitesini belirleyebilmek için yönetmelikte belirlenen minimum sayıdan az olmamak üzere Karot numune ve Beton Test çekici okumaları yapılacaktır.

1.4.     Geoteknik İncelemeler

Yapının, üzerinde yer aldığı zemin tabakalarının cinsleri ve indeks özellikleri (zeminin; kuru, doygun ve doğal birim hacim ağırlıkları, içsel sürtünme açısı, kohezyonu, sıkışma yüzdesi, porozitesi, su muhtevası, Atterberg Limitleri ve diğer zemin karakteristikleri ile dane dağılımı), yer altı su durumu, zemin oturması ve sıvılaşma ihtimali ve “Deprem Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik”te belirtilen zemin grubu ve yerel zemin sınıfı belirlenerek jeoloji ve inşaat mühendisince ortaklaşa “Zemin ve Temel Etüdü Raporu” hazırlanacaktır. Zemin raporunda verilen bilgiler, elastik zemine oturan temel modeli yapılabilmesi için yeterli olacaktır. (Mevcut Zemin Etüd Raporunun bulunması durumunda bu işlem yapılmayacaktır.)

2.      Yapıların Deprem Dayanımının Değerlendirilmesi Ve Güçlendirilmesi

2.1.   Mevcut Yapının Analizi

Binanın taşıyıcı sistem özelliklerinin belirlenmesinden sonra yapı önce düşey yüklere göre, daha sonra da deprem etkisine göre analiz edilecektir. Analizlerde 18 Mart 2018’de Resmi Gazetede yayınlanan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği kullanılacaktır. Bu analizlerde yönetmelikte sınırlı ve kapsamlı bilgi düzeyi için öngörülen katsayılar kullanılarak, Yönetmeliğin  ”15.8 Mevcut Binaların Deprem Performansının Belirlenmesi maddesine göre binanın deprem performansı belirlenecektir. Analizlerde kabul görmüş bilgisayar yazılımları kullanılarak, program girdileri, taşıyıcı sistem idealleştirmeleri ve kullanılan analiz yöntemleri verilecek raporlarda anlaşılır bir şekilde gösterilecektir.

2.2.   Karar

Yapılan analizler sonucu elde edilen sonuçlar irdelenecek, bu çalışmanın sonucunda yapının mevcut haliyle korunması veya takviye edilmesi veya yıkılması alternatifleri değerlendirilerek firmamız görüşü, maliyet unsurlarını da içerecek şekilde gerekçeleri ile birlikte işverene sunulacaktır.

3.      Güçlendirme

3.1.   Güçlendirme Projesinin Hazırlanması 
Firmamız, yapılan tahkik hesapları sonucuna göre yapının deprem dayanımının yeterli düzeye ulaştırılması için taşıyıcı sistemin bir bütün olarak ve/veya belirli elemanlar bazında güçlendirilmesi için güçlendirme projelerini hazırlayarakİdare onayına sunulacaktır. Güçlendirme projeleri temel takviyesi ve gerekmesi halinde zemin iyileştirmeye ilişkin tüm detayları içerecektir. Bu süreçte Firma, teknik bakımdan geçerli, bölge şartlarında yapımı mümkün ve yapının mimari işlevlerine en az müdahale içerecek tarzda tasarlayacağı güçlendirme sistemlerinin geliştirilip projelendirilmesini sağlayacaktır. Çözümlerin, yönetmeliğin öngördüğü güvenlik sağlanırken aynı zamanda ekonomik olmasına da dikkat edilecektir. Yapının güçlendirme projesine ilişkin çizimler, profesyonel mühendislik kuralları çerçevesinde yeterli ayrıntıda, anlaşılabilir ve uygulanabilir biçimde hazırlanacaktır. Güçlendirme ve onarım detayları her bir bina ve eleman bazında ayrı ayrı düzenlenecek olup kesinlikle tip detaylarla yetinilmeyecektir.

 

TÜRKİYE DEPREM GERÇEĞİ VE ALINACAK TEDBİRLER

Depremler doğal afetlerin başında gelmektedir. Etkileri acısından doğal afetlerin yüzde sıralaması % 61 deprem, % 15 toprak kayması, % 14 sel, % 5 kaya düşmesi, % 4 yangın ve %1 çığ şeklindedir.

Türkiye aktif bir deprem kuşağı üstünde bulunmaktadır. Ülke topraklarının, sanayisinin ve barajlarının büyük bir kısmı deprem kuşağı içinde yer almaktadır. Ülkemizin 81 ilinin 55’inin Birinci Derecede Deprem Bölgesinde bulunması, deprem öncesi, deprem sırası ve deprem sonrası önlemler bütünlüğüne dikkat çekmek sanıldığının ötesinde önem taşımaktadır.

 

Doğal bir afet olan deprem, yer kabuğunun ani hareketiyle ortaya çıkar. Yapıyı tabanından etkileyen ve yapıda atalet kuvvetlerinin oluşmasına neden olan deprem oldukça karmaşık bir yapıya sahiptir. Ülkemizde son 20 yılda yaşadığımız depremlerin büyük hasarlara neden olmasının en önemli nedeni, kentlerimizdeki binaların hangi yılda yapılmış olurlarsa olsun deprem etkileri dikkate alınmadan tasarlanan ve deprem dayanımları son derece yetersiz yapısal özelliklerde olmalarındandır. Ülkemizin deprem kuşaklarının üzerinde bulunması, yapıların projelendirilmesi ve inşa edilmesi sırasında dinamik etkilerin göz önüne alınmasını kaçınılmaz kılmaktadır. Geçmiş yönetmeliklere göre yapılan mevcut yapıların önemli bir kısmı günümüzde geçerli olan yönetmelik koşullarını sağlayamamaktadır. Ayrıca projesine uygun bir şekilde yapılmayan yapılar da günümüzde deprem performansı açısından yetersiz kalabilmektedir.

Ülkemizdeki mevcut betonarme binalarımızın büyük çoğunluğu, hatta neredeyse tamamı gerekli deprem dayanımına sahip değildir. Bu nedenle gelecekte meydana gelecek ve yerleşim bölgelerini etkileyecek depremlerde, deprem zararlarının azaltılabilmesi için öncelikle mevcut binaların deprem performanslarının belirlenmesi gereklidir.

2007 öncesi binaların yapımında kullanılan karma beton, deniz kumu, nervürsüz demir, vb. unsurlar ne yazık ki günümüz deprem araştırma bulgularına karşı yetersiz kalmaktadır. Bir diğer deyişle, 2007 deprem yönetmeliği öncesinde yapılan binaların yapısal sağlamlık ve deprem dayanımı konusunda yetersiz kaldığı yapılan çalışmalar neticesinde görülmüştür. Birçok kaynakta, ülkemizde deprem bölgesinde yer alan binaların olası depremde tehlikeli olanların sayıları sunulmaktadır. Eski yöntemlerde, mühendislik hizmeti alınmaksızın yapılmış veya eski yönetmeliklerin günümüz yönetmelik şartlarını sağlamamasından dolayı; binalarda deprem performans tespiti çalışması yapılmalı ve binaların olası depremde sergileyecekleri davranışları ortaya çıkarılmalıdır. Tüm eski binaların yıkılarak yeniden yapılması maddi ve manevi olarak mümkün olmayacağından dolayı, bu yapıların uygun olanlarının tespit edilerek güçlendirilmesi mümkün gözükmektedir.

 

Özellikle, deprem performansı çok yetersiz, yıkılma veya ağır hasar görme riski yüksek olan binaların güçlendirilmesi, eğer güçlendirme işlemi ekonomik olarak verimli değilse de yıkılarak yeniden yapılması depremde en etkili zarar azaltma önlemidir. Türkiye bina deprem yönetmeliği, yeni yapılacak binalarda depreme dayanıklılığı esas alacak bir tasarım yapılmasını öngörmektedir. Özellikle deprem sonrası ilk öncelikli kullanılacak yapıların (hastane, okul vs.) güvenliğinin ve deprem anındaki performanslarının bilinmesi gerekmektedir. Mevcut yapıların deprem güvenliğinin hedeflenen düzeye yükseltilebilmesi amacıyla onarım ve güçlendirme çalışmalarına başvurulmaktadır.

Deprem etkisi altındaki bir yapının davranışını belirleyebilmek için yapıya ait malzeme parametrelerinin tespiti ve sistem elemanlarının konumlarının belirlenmesi esastır. Doğru bir model kurulumu yapıya ait özelliklere olabildiğince yakın olan parametrelerin kullanılması ile mümkün olacaktır. Böylelikle model kurulum aşamasında girilen veriler yapının gerçek durumunu yansıttığı için binanın deprem etkisi altındaki davranışını en iyi şekilde sergileyecek sistem modeli elde edilmiş olacaktır. Yapı hakkında bilgilerin toplanması ve model kurulumu aşamalarından sonra performans analizi gerçekleştirilir. Yapı deprem performansında yetersizlik söz konusu ise güçlendirme projesi hazırlanır. Ancak hazırlanan projenin uygulamaya konulması veya gerekirse yapının yıkılıp baştan yapılması, genel bir teamül çerçevesinde yapılacak ekonomik bir değerlendirme sonucu alınan karar ile mümkün olacaktır. Deprem performansı; “belirli bir deprem etkisi altında bir binada oluşabilecek hasarların düzeyi ve dağılımına bağlı olarak belirlenen yapı güvenliği durumu” olarak tanımlanabilir.

Bina güçlendirme çalışmaları Türkiye’de artık hem çok kolay hem de herkesin yaptırabileceği gibi ekonomiktir. Neden bina güçlendirme yaptırılmalıdır diye soracak olursak, bilindiği gibi deprem fay hattında yaşamaktayız. Bununla birlikte özensiz, eksik malzeme kullanılarak yapılmış pek çok yapı bulunmaktadır. Bunlar insan hayatını tehlikeye sokan unsurlardır. İnsanların yapılarını güvenli ve rahat bir şekilde kullanabilmesi, olası bir deprem tehlikesinde hasarı en aza indirmek istemesi kadar doğal bir şey yoktur. Peki, insanların güven içerisinde olması için nasıl bir süreçten geçmek gerekir? Bunun cevabı basit. Öncelikle binada herhangi bir güçlendirmeye ihtiyacın olup olmadığı araştırılır. Yapının güçlendirmeye uygun olup olmadığı, hangi aşamalarla, nerelerde güçlendirme yapılmasının gerekliliği yine bu rapor ile anlaşılacaktır.

DEPREM OLUŞ NEDENLERİ VE TÜRLERİ

Yerkabuğu içerisindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yer yüzeyini sarsma olayına deprem denir. Yerkabuğunu oluşturan levhalar konveksiyon akımları nedeniyle hareket halinde olduklarından birbirlerine sürtündükleri, birbirlerini sıkıştırdıkları ve birbirlerinin altına girip üstüne çıktıkları yerler vardır. Bu bölgeler depremin meydana geldiği zonları oluşturur.

Bu yer değiştirmeler hareketsiz gibi görünen yer kabuğunda konveksiyon akımları oluşturmakta, kayalar belirli bir deformasyona kadar dayanıklılık göstermekte ve sonrada kırılmaktadır. Bu kırılmalar sonucu depremler oluşur.

 

Depremler oluş türlerine göre;

  •  Tektonik depremler,:p>
  •  Volkanik depremler,
  •  Çöküntü depremler olmak üzere üç’e ayrılır.

Ülkemizde görülen depremlerin çoğu tektonik depremlerdir.
ŞİDDET:

Herhangi bir derinlikte olan depremin, yeryüzünde hissedildiği bir noktadaki etkisinin ölçüsüdür. Diğer bir deyişle depremin şiddeti, onun yapılar, doğa ve insanlar üzerindeki etkilerinin bir ölçüsüdü

MAGNİTÜD:

Deprem sırasında açığa çıkan enerjinin bir ölçüsüdür. Richter ölçeği ile ölçülür.
Depremlerin şiddet ve magnitüdleri arasındaki dönüşümler aşağıdaki gibi verilebilir.

 

Şiddet

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

Richter Magnitidü

4

4.5

5.1

5.6

6.2

6.6

7.3

7.8

8.4

   

DENEYİMLER
Güçlendirme Projelerimiz
İşin Adı Şehir Yıl  Alan (m²)
Öğrenci Yurtları
Kütahya Yurt Müdürlüğü ve Şaphane Yurt Müdürlüğü'ne Bağlı Öğrenci Yurtlarının Güçlendirme Projeleri Kütahya 2012 22800
Malatya Merkez Battalgazi, Temelli, Arapgirde Bulunan Öğrenci Yurtlarının Güçlendirme Projesi Malatya 2012 19000
Kars İli Paşaçayırı Mevkii Kız ve Erkek Öğrenci Yurtları, İdari Bina, Yemekhane,Lojman Binalarının Deprem Dayanımlarının Belirlenmesi Kars 2011 20750
Üniversite Kampüsleri ve Temel Eğitim Okulları
Diyarbakır Eğil Alparslan Anadolu Lisesi Okul, Pansiyon ve Lojman Binalarının Güçlendirme Projesi Diyarbakır 2013 7920
Adana İl Milli Eğitim Bakanlığı Ait 13 Adet Okul Binasının Deprem Güçlendirme Projeleri Adana 2012 17000
Kurum Binaları
İstanbul Esenler Vergi Dairesi Binasının Güçlendirme Projeleri ve Deprem Tahkikinin Yapılması İstanbul 2014 20000
Antalya Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Atatürk Stadı ve Elmalı Kamp Eğitim Merkezinin Güçlendirme Uygulama Projeleri ve Statik Hesaplarının Hazırlanması  Antalya 2013 9400
Kütahya İl Jandarma Komutanlığına Bağlı 45 Adet Hizmet ve Lojman Binalarının Güçlendirme Projeleri Kütahya 2012 39400
Kayseri İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Hizmet Binası Güçlendirme Projesi Kayseri 2012 7500
Hastaneler
T.C. Sağlık Bakanlığı Bingöl İl Sağlık Müdürlüğü 17 Adet Sağlık Tesisinin Güçlendirme Projeleri Bingöl 2011 21000

İşin Adı: İstanbul Esenler Vergi Dairesi Binasının Güçlendirme Projeleri ve Deprem
Tahkikinin Yapılması

İşin Toplam Alanı:20000 m²
İşveren Kurum: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
Sözleşme Tarihi (Yıl):2014

İşin Adı: Diyarbakır Eğil Alparslan Anadolu Lisesi Okul, Pansiyon ve Lojman Binalarının
Güçlendirme Projesi

İşin Toplam Alanı:7920 m²
İşveren Kurum: Diyarbakır Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Sözleşme Tarihi (Yıl):2013

İşin Adı: Antalya Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Atatürk Stadı ve Elmalı Kamp Eğitim Merkezinin
Güçlendirme Uygulama Projeleri ve Statik Hesaplarının Hazırlanması

İşin Toplam Alanı:9400 m²
İşveren Kurum: Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Sözleşme Tarihi (Yıl):2013

 


İşin Adı:Adana İl MEB Ait 13 Adet Okul Binasının Deprem Güçlendirme Projeleri
İşin Tanımı:Deprem Tahkiki ve Güçlendirme Projesi Hazırlanması
İşin Toplam Alanı:18.500 m² İşveren Kurum:Adana İl Özel İdaresi
Sözleşme Tarihi (Başlangıç/Bitiş):19.04.2010
Proje Fotoğrafları
 



İşin Adı:Kayseri İl Kültür ve Turizm Müd. Hizmet Binasının Deprem Performans Analizi ve Güçlendirme
Projelerinin Hazırlanması İşi
İşin Tanımı:Deprem Tahkiki ve Güçlendirme Projesi Hazırlanması
İşin Toplam Alanı:7.500 m²
İşveren Kurum: Kayseri İl Özel İdaresi
Sözleşme Tarihi (Başlangıç/Bitiş):15.09.2012-20.12.2012
Proje Fotoğrafları

 

 

İşin Adı:Kars Yurdu Kız-Erkek Yatakhane ,Yemekhane,İdari Binası, Lojman Binalarının Deprem
Dayanımlarının Belirlenmesi Güçlendirme Projelerinin Hazırlanması İşi
İşin Tanımı:Deprem Tahkiki ve Güçlendirme Projesi Hazırlanması
İşin Toplam Alanı:10.000 m²
İşveren Kurum: Kars Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Sözleşme Tarihi (Başlangıç/Bitiş):09.04.2012-04.07.2012
Proje Fotoğrafları



İşin Adı:Kütahya İl Jandarma Komutanlığına Bağlı Hizmet Binaları ve Lojman Binalarının Deprem
Dayanımlarının Belirlenmesi
İşin Tanımı:Deprem Güçlendirme Projelerinin Hazırlanması
İşin Toplam Alanı:39.400 m²42 Adet Bina
İşveren Kurum:Kütahya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Sözleşme Tarihi (Başlangıç/Bitiş):21.02.2013-24.07.2013
Proje Fotoğrafları



İşin Adı:"Bingöl İl Sağlık Müdürlüğü 17 Adet Sağlık Tesisinin Güçlendirme Projeleri Hazırlanması İşi
İşin Tanımı:Deprem Tahkiki ve Güçlendirme Projesi Hazırlanması
İşin Toplam Alanı:21.000 m²
İşveren Kurum:Bingöl İl Sağlık Müdürlüğü
Sözleşme Tarihi (Başlangıç/Bitiş):25.11.2010-30.03.2011
Proje Fotoğrafları


İşin Adı:Kütahya 2500 Kişilik Karma Öğrenci Yurdu ve Şaphane 144 Kişilik Kız Yurdu Binalarının
Deprem Dayanımlarının Belirlenmesi ve Güçlendirme Projelerinin Hazırlanması İşi
İşin Tanımı:Deprem Tahkiki ve Güçlendirme Projesi Hazırlanması
İşin Toplam Alanı:12.500 m²
İşveren Kurum: Kütahya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Sözleşme Tarihi (Başlangıç/Bitiş):17.09.2012-14.12.2012
Proje Fotoğrafları


İşin Adı: Malatya MMalatya Merkez Battalgazi, Temelli, Arapgirde Bulunan Öğrenci Yurtlarının
Güçlendirme Projesi

İşin Tanımı: Tahkiki ve Güçlendirme Projesi Hazırlanması
İşin Toplam Alanı:19000 m²
İşveren Kurum: Malatya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Sözleşme Tarihi (Yıl):2012

İşin Adı: Kayseri İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Hizmet Binası Güçlendirme Projesi
İşin Toplam Alanı:7500 m²
İşveren Kurum: Kayseri Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Sözleşme Tarihi (Yıl):2012